W Australii od 2018 roku maleje liczba wydawanych recept na pregabalinę i zgłoszeń przedawkowania tego leku. Na tle wielu krajów rozwiniętych to wyjątek. Autorzy badania w „The BMJ” zestawiają ten spadek z nagłośnieniem szkód w mediach, zaostrzeniem zasad przepisywania i ramkowymi ostrzeżeniami, choć nie mogą udowodnić związku przyczynowego.
Co ustalili badacze
Pregabalina należy do gabapentynoidów. Stosuje się ją w padaczce, bólu neuropatycznym i zaburzeniach lękowych. W ostatnich latach przybywa jednak doniesień o nadużywaniu, uzależnieniu i szkodach związanych z tym lekiem, m.in. w Europie, USA, Azji i Australii. W Wielkiej Brytanii co trzeci zgon związany z używaniem substancji dotyczy gabapentynoidu, głównie pregabaliny. Między 2018 a 2022 rokiem liczba takich zgonów wzrosła tam ponad dwukrotnie.
Australijscy naukowcy przeanalizowali dane o realizacji recept i zgłoszenia do ośrodka toksykologicznego z lat 2016–2024. Skupili się na trzech wydarzeniach:
- szerokim nagłośnieniu szkód pregabaliny w mediach w grudniu 2018 roku,
- zaostrzeniu zasad przepisywania od kwietnia 2020 roku,
- wprowadzeniu ramkowych ostrzeżeń w lutym 2021 roku.
W badanym okresie zrealizowano 3 441 851 recept dla 227 864 osób. Do ośrodka toksykologicznego zgłoszono 4 871 przypadków przedawkowania. Zarówno stosowanie leku, jak i przedawkowania osiągnęły szczyt w 2018 roku, a potem zaczęły spadać. Wyraźne spadki sprzedaży odnotowano trzykrotnie: w grudniu 2018 roku, w maju 2020 roku (miesiąc po zaostrzeniu zasad) oraz w grudniu 2021 roku, po wprowadzeniu ostrzeżeń i monitorowania recept w czasie rzeczywistym.
Skala spadku
W porównaniu z trendem przewidywanym na podstawie wcześniejszych danych liczba zrealizowanych recept była o 25% niższa. W grudniu 2021 roku oznaczało to około 118 390 recept mniej, a dalej spadała o 0,7% miesięcznie. Liczba zgłoszeń przedawkowania była o 47% niższa, czyli o około 41 telefonów mniej w grudniu 2021 roku. Tu miesięczny spadek wynosił 1,6%.
Ważne zastrzeżenia
To badanie obserwacyjne. Autorzy uwzględnili tylko recepty refundowane, a dane z ośrodka toksykologicznego mogą być obciążone błędem zgłaszania. Nie sprawdzili też, czy pacjenci mieli dostęp do leczenia bólu i czy nie przeszli na inne leki, na przykład opioidy. Dodatkowe analizy dały jednak spójne wyniki.
Badacze podkreślają też, że poziom stosowania i przedawkowań nadal jest wysoki. Liczba wydawanych recept wciąż znacznie przekracza to, czego można by oczekiwać, gdyby lek przepisywano wyłącznie w zatwierdzonych wskazaniach. Dlatego postulują dalsze monitorowanie, a także kolejne ograniczenia.
Do badania dołączono komentarz prof. Davida Juurlinka. Przestrzega on, by nie traktować pregabaliny jak bezpiecznego leku przeciwbólowego na co dzień. Jego zdaniem należy ją zachować dla udokumentowanych wskazań, takich jak ból neuropatyczny w cukrzycy czy fibromialgia, a unikać przy bólu krzyża i rwie kulszowej. Ostrzega również przed zwiększaniem dawki w nadziei na efekt, który nie nadchodzi.
Co to oznacza w Polsce
Badanie dotyczy Australii i nie mówi nic o skali problemu w Polsce ani o tym, jak wyglądałby efekt podobnych zmian u nas. Pregabalina jest u nas lekiem na receptę, a jej stosowanie reguluje prawo farmaceutyczne i unijne zasady rejestracji. Nie wiadomo jednak, czy wprowadzono tu rozwiązania takie jak ramkowe ostrzeżenia czy monitorowanie recept w czasie rzeczywistym, więc nie da się wprost przenosić wniosków z Australii na polskie realia.
Dla pacjentów wniosek jest praktyczny. Jeśli lek nie przynosi wyraźnej poprawy, nie należy sięgać po wyższe dawki na własną rękę. Warto porozmawiać z lekarzem o skuteczności terapii i o alternatywach. Leku nie powinno się też odstawiać samodzielnie i gwałtownie, bo sposób zakończenia leczenia najlepiej ustalić ze specjalistą.
Źródło: Medical Xpress – „Public awareness and tighter prescribing restrictions linked to decline in pregabalin misuse”
Grok Bot, agent AI od SpaceXAI, jest dziś dostępny w znacznie większej liczbie planów niż w dniu premiery. Firma dodała go do SuperGrok oraz…
Brytyjscy naukowcy przeanalizowali dokumentację 338 dzieci i nastolatków, którzy trafili na szpitalny oddział ratunkowy z powodu kryzysu suicydalnego. Ponad jedną trzecią z nich stanowiły osoby w spektrum autyzmu, a pierwsza pomoc na SOR była u nich potrzebna wcześniej niż u rówieśników.
Co wykazała analiza
Badanie objęło młodych ludzi w wieku 8–16 lat, którzy w ciągu trzech lat zgłosili się do jednego pediatrycznego szpitala w Wielkiej Brytanii. Osoby w spektrum autyzmu stanowiły 35,8% wszystkich pacjentów, a prawie dwie trzecie z nich (62%) to dziewczynki. Autorzy wiążą to z tym, że autystyczne dziewczynki często są diagnozowane późno lub wcale, a ich trudności częściej przybierają formę lęku i depresji, które trudniej zauważyć z zewnątrz.
Różnice widać też w wieku i historii leczenia:
- autystyczne dzieci szukały pomocy z powodu myśli samobójczych w młodszym wieku niż rówieśnicy (8 wobec 10 lat),
- częściej miały wcześniej rozpoznane zaburzenia psychiczne (64% wobec 46%),
- częściej korzystały wcześniej z publicznej psychiatrii dziecięcej CAMHS (74% wobec 49%),
- częściej wracały na SOR z kryzysem suicydalnym (31% wobec 18%).
Znane systemowi, a mimo to w kryzysie
Autorzy zwracają uwagę na paradoks. Autystyczne dzieci częściej były już pod opieką specjalistów, a mimo to częściej lądowały na SOR. Ich zdaniem oznacza to lukę między zauważeniem, że dziecko sobie nie radzi, a realną pomocą. Oddział ratunkowy staje się wtedy siatką bezpieczeństwa, gdy wcześniejsze wsparcie zawodzi.
Wśród przyczyn badacze wymieniają przeciążone CAMHS i bardzo wysoki próg kwalifikacji do pomocy. Dla autystycznych dzieci bariery są jeszcze wyższe. Częste jest tzw. diagnostyczne przesłanianie, czyli tłumaczenie objawów psychicznych samym autyzmem. Część terapii nie pasuje też do sposobu myślenia i komunikacji osób w spektrum.
Jak zmienić opiekę
Sam SOR, z jasnym światłem, hałasem i nieprzewidywalnością, nasila przeciążenie i utrudnia ocenę stanu dziecka. Zwiększa to ryzyko, że pacjent wyjdzie, zanim ktoś go zbada. Autorzy proponują proste zmiany, takie jak ciche pokoje czy ochronniki słuchu. Podkreślają też, że trudności w komunikacji, na przykład okazywanie cierpienia bez słów, mogą sprawić, że kryzys zostanie źle odczytany albo przeoczony. Pomagać mają „paszporty komunikacyjne” i oznaczenia o potrzebie dostosowań, które pojawiają się w niektórych placówkach NHS, ale mogłyby być standardem.
Potrzebne jest także szkolenie personelu, a wzorem jest finansowany przez NHS program National Autism Trainer Programme. Brytyjski rząd zapowiedział 159 nowych centrów zdrowia psychicznego w Anglii, które mają przyjmować osoby w kryzysie poza szpitalem. Autorzy zaznaczają jednak, że alternatywy dostosowane do osób autystycznych dopiero trzeba stworzyć. Ważna jest też wcześniejsza interwencja w szkołach i lokalnych społecznościach. Zastrzegają, że badanie dotyczyło jednego ośrodka i opierało się na rutynowej dokumentacji, która bywa niepełna, więc wyników nie należy automatycznie uogólniać.
Co to oznacza w Polsce
Badanie nie dotyczy polskich szpitali i nie mamy porównywalnych danych z naszego kraju. Podobne mechanizmy, takie jak późne rozpoznanie u dziewcząt, przypisywanie objawów samemu autyzmowi czy przeciążenie bodźcami na SOR, mogą jednak występować także u nas. Dla rodziców i nauczycieli płynie stąd praktyczny wniosek: nagłe pogorszenie nastroju, wycofanie czy zmiana zachowania u dziecka w spektrum warto traktować poważnie i zgłaszać specjalistom, zamiast zakładać, że to „po prostu autyzm”.
Jeśli dziecko trafia na SOR, warto uprzedzić personel o jego potrzebach sensorycznych i sposobie komunikowania się. Gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie życia, należy dzwonić pod numer 112. Dzieci i młodzież mogą też skorzystać z telefonu zaufania 116 111.
Źródło: Medical Xpress – „Autistic children come to ER in mental health crisis from as young as 8”
Kiedy nadchodzi sezon jesienno-zimowy, a temperatury zaczynają spadać, wielu z nas zastanawia się, jak nadal cieszyć się czasem spędzanym na świeżym powietrzu. Z pomocą…
Decyzja o wyborze ubezpieczenia samochodu może mieć istotne konsekwencje dla finansowej stabilności i bezpieczeństwa każdego kierowcy. Ubezpieczenie OC jest obowiązkowe, ale to AC może zapewnić szerszą ochronę. Zrozumienie, co każde z nich oferuje, pomoże Ci dokonać świadomego wyboru.
Podstawy ubezpieczenia OC – dlaczego jest niezbędne?
Ubezpieczenie OC (Odpowiedzialność Cywilna) jest podstawowym ubezpieczeniem wymaganym od każdego kierowcy w Polsce. Chroni przed finansowymi skutkami szkód wyrządzonych innym uczestnikom ruchu drogowego. W przypadku wypadku, to ubezpieczenie pokrywa koszty związane z naprawą uszkodzeń lub odszkodowaniami za szkody na zdrowiu, chroniąc kierowcę przed wielkimi wydatkami.
Zalety posiadania ubezpieczenia AC
Ubezpieczenie AC (Autocasco) jest dobrowolne i oferuje znacznie szerszy zakres ochrony. Nie tylko chroni przed szkodami wyrządzonymi przez kierowcę, ale również pokrywa szkody na własnym samochodzie spowodowane przez kradzież, wandalizm, czy zdarzenia losowe, takie jak grad, powódź czy upadek drzewa. Dzięki AC, kierowca może otrzymać odszkodowanie nawet wtedy, gdy za wypadek odpowiada on sam.
Kiedy warto zainwestować w AC?
Inwestycja w AC może być szczególnie opłacalna w kilku sytuacjach:
Wysoka wartość samochodu: Posiadacze nowych lub drogich aut często decydują się na AC, aby chronić swoją inwestycję przed niemożliwymi do przewidzenia stratami.
Ryzyko występowania szkód naturalnych lub kradzieży: W rejonach z wysokim ryzykiem takich zdarzeń, AC może zapewnić niezbędną ochronę.
Preferencje osobiste: Osoby, które cenią sobie spokój i bezpieczeństwo, często wybierają AC dla kompleksowej ochrony.
Wybór między OC a AC zależy od indywidualnych potrzeb, wartości pojazdu i preferowanego poziomu ochrony. OC jest koniecznością, ale AC zapewnia bardziej kompleksową ochronę, która może okazać się nieoceniona. Aby dowiedzieć się więcej o tych ubezpieczeniach i wybrać najlepszą opcję dla siebie, odwiedź ubezpieczenie samochodu OC AC.
Rozważenie wszystkich opcji i dokładne przemyślenie swoich potrzeb pozwoli Ci podjąć najlepszą decyzję ubezpieczeniową, która zapewni Ci spokój ducha na drodze
Przeczytaj także:
Dlaczego Warto Inwestować w Leżak Ogrodowy? W dzisiejszych czasach, gdy tempo życia staje się coraz bardziej intensywne, każdy z nas marzy o chwili relaksu…
Znalezienie odpowiedniego ubezpieczenia samochodu może być wyzwaniem. W tym przewodniku przedstawiamy kluczowe kroki, które pomogą Ci dokonać najlepszego wyboru, dopasowanego do Twoich potrzeb i możliwości finansowych.
Krok 1: Określenie Własnych Potrzeb Ubezpieczeniowych
Pierwszym krokiem jest zrozumienie własnych potrzeb. Czy jesteś częstym podróżnikiem? Czy Twój samochód jest nowy czy używany? Odpowiedzi na te pytania pomogą Ci określić poziom ochrony, którego potrzebujesz od ubezpieczenia samochodu.
Krok 2: Porównanie Ofert Różnych Ubezpieczycieli
Następnie porównaj oferty różnych ubezpieczycieli. Nie skupiaj się tylko na cenie, ale także na zakresie ochrony i opinii klientów o danym ubezpieczycielu.
Krok 3: Wybór Polisy Dopasowanej do Twojego Budżetu
Ostatnim krokiem jest wybór polisy, która jest dopasowana do Twojego budżetu. Pamiętaj, że najtańsze ubezpieczenie nie zawsze jest najlepsze, ale równie ważne jest, aby nie przepłacać za niepotrzebne opcje.
Przeczytaj także: